wostrahlungStartpagina › Gids
Stralingsbescherming: uitrusting & juist gedrag
Nuchter in plaats van paniek: wat de meetwaarden betekenen, welke uitrusting in noodgevallen echt helpt en hoe je je gedraagt bij een stralingsincident – op basis van de aanbevelingen van BfS en BBK.
Let op: de aanbevelingen zijn gebaseerd op die van de Duitse autoriteiten (BfS, BBK). Bij een incident gelden altijd de instructies van de autoriteiten in jouw land.
Meetwaarden begrijpen
| Omgevingsdosistempo | Duiding |
|---|---|
| 0,05 – 0,18 µSv/h | Normale natuurlijke achtergrond in Duitsland – afhankelijk van geologie en hoogteligging. |
| tot ~0,3 µSv/h | In granietregio's (Ertsgebergte, Beierse Woud, Zwarte Woud) blijvend normaal. Ook na regen kortstondig verhoogd (uitspoeling van radon). |
| 0,5 – 1 µSv/h aanhoudend | Ongebruikelijk – let op officiële berichten (NINA-app, BfS, radio). Eén enkele meetwaarde is nog geen incident. |
| duidelijk hoger | Alleen te verwachten bij een echt incident. Dan gelden de instructies van de autoriteiten – zie de gedragsregels hieronder. |
Ter vergelijking: thoraxfoto ≈ 100 µSv eenmalig, intercontinentale vlucht ≈ 50–100 µSv, natuurlijke jaardosis in Duitsland ≈ 2.100 µSv.
Basisuitrusting: wat je echt nodig hebt
- Geigerteller / dosimeter – maakt je onafhankelijk van internet en overheidsinfrastructuur. Onze aanbevelingen (2 topapparaten + 1 voordelige instapper).
- Radio op batterijen (FM/DAB+) – bij een incident het betrouwbaarste informatiekanaal, plus de NINA-waarschuwingsapp op je telefoon.
- Powerbank & batterijen – communicatie en meetapparaat moeten het volhouden.
- Drinkwater – vuistregel van het BBK: 2 liter per persoon per dag, voorraad voor maximaal 10 dagen.
- Houdbare levensmiddelen – conserven, rijst, pasta; niets wat gekoeld moet worden.
- FFP3-maskers – verminderen het inademen van radioactieve zwevende deeltjes als je onvermijdelijk buiten moet zijn.
- Plasticfolie & plakband – om ramen, deurkieren en ventilatieopeningen provisorisch af te dichten.
- Documentenmap – identiteitsbewijzen, verzekeringspapieren en belangrijke documenten binnen handbereik op één plek.
- Huisapotheek & hygiëneartikelen – zoals bij elke noodvoorraad.
Jodiumtabletten: alleen op aanwijzing van de autoriteiten!
Kaliumjodidetabletten (65 mg) beschermen uitsluitend de schildklier tegen radioactief jodium – tegen alle andere stralingsbronnen werken ze niet. Het tijdstip van inname is beslissend: te vroeg of te laat ingenomen hebben ze geen nut. Daarom geldt: alleen innemen als de autoriteiten daar uitdrukkelijk toe oproepen. Ze worden vooral aanbevolen voor personen onder de 45 jaar, kinderen en zwangeren; bij een incident verdelen de rampenbestrijdingsautoriteiten de tabletten. Gewone jodiumsupplementen zijn geen vervanging en preventief langdurig slikken is schadelijk voor de gezondheid.
Gedrag bij een stralingsincident
- Ga naar binnen en blijf binnen. Massieve gebouwen schermen het best af – ideaal zijn kelders of binnengelegen ruimtes. Al één buitenmuur verlaagt de dosis aanzienlijk.
- Ramen en deuren sluiten, ventilatie en airconditioning uitschakelen. Kieren zo nodig afdichten met folie/plakband.
- Blijf op de hoogte: NINA-app, radio, officiële kanalen van het BfS en het ministerie van Binnenlandse Zaken. Instructies van de autoriteiten gaan voor alles wat op sociale media rondgaat.
- Niet op eigen houtje evacueren. Buiten in de auto ben je slechter beschermd dan in huis – ga alleen rijden als de autoriteiten daartoe oproepen.
- Na een verblijf buiten: bovenkleding buiten of in de hal uittrekken en in een plastic zak doen, douchen, haren wassen.
- Eet niets uit de tuin (fruit, groente, paddenstoelen) en haal huisdieren naar binnen, totdat de autoriteiten het sein veilig geven.
- Leidingwater is in de regel voorlopig nog bruikbaar – regenwater niet. Ook hier geldt: wacht op officiële aanwijzingen.
Geigerteller kopen: waar moet je op letten?
- Sensortype: klassieke geiger-müllerbuizen (bijv. de GQ GMC-serie) zijn robuust en voordelig; scintillatiedetectoren (bijv. Radiacode) zijn veel gevoeliger, sneller en kunnen nucliden identificeren.
- Stralingssoorten: bèta + gamma is standaard; alfadetectie (pancake-telbuis) heb je alleen nodig voor speciale gevallen zoals materiaalonderzoek.
- Datalogging & app: wie waarden in de loop van de tijd wil volgen, let op geheugen, USB- of Bluetooth-verbinding.
- Alarmfunctie: instelbare drempelwaarden maken het apparaat tot een waakhond op de achtergrond.
- Kalibratie: consumentenapparaten tonen trends betrouwbaar, maar zijn geen geijkte meetinstrumenten – voor thuisgebruik ruim voldoende.
- Blijf af van no-name-„dosimeterpennen”: zeer goedkope apparaten zonder fabrikantgegevens tonen vaak fantasiewaarden. Liever een merkapparaat – desnoods tweedehands.